İstenmeyen Güneş Lekeleri

Yaz tatilleri hepimiz için bronzlaşıp, daha pürüzsüz ve çekici bir tene sahip olabilmek için güzel bir fırsat. Ancak uzmanlar, güneşin tehlikeli ışınlarının vücudumuzda yaratabileceği hasarlar konusunda bizi uyarıyor. Bunlardan biri de güneş lekeleri. Peki güneş lekesi nedir ve nasıl oluşmaktadır?

 

Güneş lekesi nedir?

Solar lentigot diye adlandırılan güneş lekesi, vücudumuzun belli bölgelerinde oluşan, küçük, koyu sarıdan kahverengiye değişen, pigmentteki cilt lezyonlarıdır. Ağırlıklı olarak yüz bölgesinde görülmekle birlikte; eller, kollar, sırt ve dekolte gibi güneşe maruz kalabilen bölgelerde de oluşabilmektedir. Yüzdeki yerleşimi ise daha çok yanaklar, alın ve dudak üstünde gözlenir. Güneşin yol açtığı bu lekeler, çillerden farklı olarak kış aylarında kaybolma eğilimi gösterseler de tam anlamıyla yok olmazlar. Güneş ışınlarına maruz kalınmaya devam edildikçe renklerde koyulaşma daha belirgin olarak ortaya çıkar.

Kimlerde görülür?

Sıklıkla yaşlılık lekeleri olarak da bilinen güneş lekelerinin ortaya çıkışı ilerleyen yaşla birlikte artış eğilimi gösterir. Genetik yapı, beslenme, bazı ilaçların kullanımı ve hormonal durum da güneş lekelerinin ortaya çıkmasını tetikleyen faktörlerdir. Parfüm gibi bazı kozmetik uygulamalar da bu etkiye neden olabiliyor. Güneşin zararlı ışınlarının yanı sıra son yıllarda moda olan solaryum da güneş lekelerine sebep olabilen bir başka faktör olarak karşımıza çıkıyor.

Nasıl Oluşur?

Cildimizde güneşin etkisi ile oluşan bronzlaşma, Ultraviyole B ve 1000 kat daha yoğun etkiye sahip olan Ultraviyole A ışınlarının etkisi ile oluşmaktadır. Temelde bizim bronzlaşma olarak adlandırdığımız süreç, aslında cildin kendini koruma sürecidir. Güneş ışığına maruz kalan cilt, önce kalınlaşmaya ardından da korunabilmek adına daha fazla renk maddesi üretmeye başlar. Ancak ozon tabakasındaki hasarlı durum nedeniyle cildin kendi savunma mekanizması bu korumayı yapabilmek için yetersiz kalmaktadır.

Nasıl tedavi edilir?

Güneş lekelerinin tedavi sürecine geçmeden önce bu süreci daha başlamadan önleyecek yöntemlerden bahsetmek gerekir. Bu da tabii ki güneş koruma kremleridir. Yaz aylarında en az 30, kış döneminde ise en az 15 faktörlü güneş koruma kremleri güneş lekelerinden korunmak için yeterli olacaktır. Bunun yanı sıra güneş ışınlarının yoğun olduğu saatlerde güneşe çıkmamak da etkili bir önlemdir.

Tedavi yöntemlerine gelirsek; karşımıza bu alanda kullanılmakta olan bir kaç uygulama çıkmaktadır. Ancak unutulmaması gereken çok önemli bir nokta; bu tedavileri uygulamadan önce mutlaka doktora danışılmasıdır.

1. Krem ve Jel: Hidrokinon, alfa hidroksi asit, retinoik asit ve vitamin-c içeren bazı leke giderici kremler, düzenli kullanımda güneş lekelerinin azalmasında fayda sağlamaktadır. Bu kremleri doktor kontrolünde kullanmaya özen gösterin.
2. Kimyasal Soyma (Peeling): Cildin kolajen tabakasını canlandırmak üzere cildi soyarak, alttaki taze cilt tabakasını ortaya çıkarma prensibine dayanan bir yöntemdir. Yalnızca kış aylarında uygulanabilse de Karbon Peeling yaz aylarında da yapılabilmektedir. Yüze sürülen karbon kremi, ani bir ısınmayla yüzeysel tabakayı buharlaştırarak kaldırmaya yardımcı olur. Aynı yerde ortaya çıkan kısa süreli ancak yüksek ısı, deride yanma noktasına gelinmeden yeterli etkiye ulaşır. 15 dakika süren uygulama sonrasında günlük yaşantıyı etkileyecek bir durum oluşmaz.
3. Lazer: Uygun lazer cihazı ile bilgisayar kontrolünde derinin altındaki taze ve pürüzsüz bölgeyi ortaya çıkarma prensibine dayanır. En üstten çok ince bir tabaka kaldırılır ve tedaviden sonraki günlerde ciltte yeni kollagen doku oluşumu ve daha genç, su tutma yeteneği yüksek hücreler oluşarak cilde tazelik kazandırılır.
4. Kryoterapi (Buz Tedavisi): Sıvı haldeki azot gazının ya da başka soğutucu maddelerin özel aletlerle sprey şeklinde veya pamuk uçlu aplikatörler aracılığıyla cilde uygulanması işlemidir. Ciltte oluşan ödem ve kabuklanma ile lekeli deri atılarak taze deri ortaya çıkarılır. Kansız ve anestezi gerektirmeyen bir tedavi şeklidir.
5. IPL (Intensive pulsed light): Yine bir cihaz yardımıyla uygulanan tedavide cilde yoğunlaştırılmış, görünür bir ışık verilir. Bu geliştirilmiş IPL sistemi ile uygulanan “foto genesis” işlemi derinin en üst tabakasını yeniler. Derideki lekeler tarafından ışık enerjisi emilir ve emilen ışık, dokuda ısı enerjisine dönüştüğünden hedef doku tahrip edilir.